Przejdź do głównej zawartości

"Czary góralskie" Katarzyna Ceklarz, Urszula Janicka-Krzywda


Góry. Tajemnicze. Majestatyczne. Zapierające dech w piersiach.  W górach zawsze kryła się magia. To tam rodziły się legendy. Góry są przepełnione mistycyzmem, pełne wędrujących duchów. Wyruszmy więc w podróż śladami góralskich czarów.

W górach zawsze kryła się magia, a zamieszkujące je ludy czciły od zarania dziejów potęgę przyrody. W miejscu, gdzie życie toczyło się w zgodzie z cyklem natury, wierzenia były niezwykle silne. Ziołolecznictwo, obrzędy - to wszystko miało olbrzymie znaczenie. Autorki książki "Czary góralskie" podjęły próbę usystematyzowania tej obszernej wiedzy. Jak im to wyszło?

"Czary góralskie" to właściwie leksykon, składający się z ponad 200 haseł. Wbrew pozorom nie są to hasła kojarzące się jedynie z górami. Znajdziemy tu mnóstwo informacji dotyczących dawnych wierzeń, ale też roślin czy przedmiotów codziennego użytku. Przypadł mi do gustu fakt, że oprócz zwykłego opisu niemal przy każdym haśle skrywa się szczypta magii lub intrygująca ciekawostka. Bo czy wiedzieliście, że rosa zebrana o odpowiedniej porze mogła stać się niezwykle groźną magiczną substancją, która szkodziła całym stadom? Albo że zażegnywaczami burzy mogli być wyłącznie mężczyźni, gdyż obecność kobiet podczas obrzędu zaklinania deszczu jeszcze bardziej rozwścieczała demony? Choć sama od lat interesuję się dawnymi wierzeniami, "Czary góralskie" okazały się prawdziwą kopalnią wiedzy, w której można znaleźć prawdziwe perełki.

Mimo wielu ciekawych i nietypowych haseł, nie spodobały mi się dwie rzeczy. Jedna to opisywanie takich rzeczy jak łożysko, krew menstruacyjna itp. Faktem jest, że dawniej zastosowanie miało praktycznie wszystko, ale jakoś opisywanie tego typu elementów zaburzyło mi tę płynącą z książki magię. Druga rzecz, która po pewnym czasie zaczęła mnie irytować, to strzałki przy słowach, które jednocześnie były hasłami. I o ile raz na jakiś czas pewnie nie stanowiłoby to dla mnie problemu, to pięć strzałek w jednym zdaniu było już przesadą. To byłoby bardzo dobre rozwiązanie w przypadku ebooka, gdzie kliknięcie na strzałkę przenosiłoby do danego hasła. Jednak w wersji papierowej zupełnie nie widzę sensu stosowania strzałek i uważam, że znacznie lepiej sprawdziłoby się np. pogrubienie tekstu.

Bardzo dobrym posunięciem było natomiast dołączenie do leksykonu obszernego wstępu, nie tylko tłumaczącego w jaki sposób postrzegano magię, ale też opisującego wiele dawnych zwyczajów. Autorki, od wielu lat zajmujące się etnografią, potrafiły przenieść ten fascynujący świat góralskich wierzeń na karty książki. Całości dopełniają intrygujące zdjęcia z cyklu "Pachnące jarzębiną". Obszerna bibliografia pozwala jeszcze bardziej zagłębić się w temat i poszperać na własną rękę. Spodziewałam się bardziej opowieści, ale zaletą leksykonu okazał się fakt, że można go czytać na wyrywki. Dla pasjonatów polskiego folkloru jest to wartościowa pozycja, z którą warto się zapoznać.


"Kto mógł choć raz zakosztować wolnego ducha gór, 
ten nie może już poddać się wulgaryzmowi nizin." 

E.G. Lammer.

I jeszcze jedno. Gdy będziecie trzymali egzemplarz książki, połóżcie dłoń na okładce. Gdy zetkniecie swoją dłoń z zarysem dłoni z "Czarów góralskich" doświadczycie prawdziwej magii... :)



Informacje o książce:
Autor:
Katarzyna Ceklarz, Urszula Janicka-Krzywda
Tytuł: "Czary góralskie. Magia Podtatrza i Beskidów Zachodnich"
Wydawnictwo: Wydawnictwo Tatrzańskiego Parku Narodowego
Data wydania: październik 2014
Liczba stron: 217

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Miłość w Wiedźminie

„Pochyliła się nad nim, dotknęła go, poczuł na twarzy muśnięcie jej włosów pachnących bzem i agrestem i wiedział nagle, że nigdy nie zapomni tego zapachu, tego miękkiego dotyku, wiedział, że nigdy już nie będzie mógł ich porównać z innym zapachem i innym dotykiem.

Recenzja: „Zabić wampirzego najeźdźcę" Carissa Broadbent - kiedy serce mówi głośniej niż rozkaz

Zabić wampirzego najeźdźcę to opowieść, która udowadnia, że w świecie Królestw Nyaxii nie ma prostych granic między światłem a mrokiem, dobrem a złem, ani między tym, co boskie, a tym, co ludzkie. Carissa Broadbent po raz kolejny pokazuje, że potrafi tworzyć historie, które nie tylko wciągają, ale zostają w głowie na długo po ostatniej stronie. Tym razem poznajemy Sylinę – Arachessenkę, akolitkę bogini Acaeji. Dla świata zewnętrznego Siostry są sektą. Dla niej – rodziną. To tam, od dziesiątego roku życia, uczyła się poświęcenia, dyscypliny i tłumienia wszystkiego, co ludzkie. A jednak nawet po piętnastu latach Sylina czuje, że nie do końca pasuje. Że pod powłoką spokoju i posłuszeństwa wciąż tli się coś niebezpiecznie bliskiego… emocjom. I właśnie ten wewnętrzny konflikt czyni ją tak fascynującą bohaterką. Sylina balansuje na granicy między tym, czego się nauczyła, a tym, kim naprawdę jest. Ma w sobie mroczny humor i dystans do samej siebie, który objawia się w najmniej spodziewanych m...

Recenzja: "Wzgarda" Paulina Hendel - mrok, zagadka i bohaterowie z krwi i kości

Są takie książki, które idealnie trafiają w czytelniczy gust, łącząc w sobie to, co najlepsze z różnych gatunków. Mroczna fantastyka z gęstym klimatem, a do tego wciągająca kryminalna zagadka? Dla mnie to połączenie idealne. I właśnie to znalazłam we Wzgardzie Pauliny Hendel, książce, która okazała się jednym z moich najprzyjemniejszych literackich odkryć ostatnich miesięcy. To moje pierwsze, ale na pewno nie ostatnie spotkanie z twórczością tej autorki. Od pierwszych stron rzuca ona czytelnika w świat pełen tajemnic, które nie dają o sobie zapomnieć. Akcja powieści toczy się na wyspie, która w przeszłości była kolonią karną. I chociaż dziś żyją tu obok siebie ludzie, ogry i ziemowi, nad tym miejscem wciąż unosi się cień dawnych grzechów i brutalności. Główną osią fabuły staje się zaginięcie pracownika Czarnej Kompanii. Jednocześnie w tle wciąż powraca mroczna tajemnica z przeszłości: opuszczony dom, w którym przed laty doszło do makabrycznej zbrodni – jedyna nierozwiązana sprawa na k...